تحلیل تغییرات سیاست کیفری ایران در قبال جرایم جاسوسی و همکاری با متخاصم

فروغی, فضل الله; منصورآبادی, عباس; ریاحی, جواد

doi:10.22034/cild.2026.23400.1204

تحلیل تغییرات سیاست کیفری ایران در قبال جرایم جاسوسی و همکاری با متخاصم

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

¹ دانشیار گروه حقوق جزا و جرم شناسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

² دانشیار گروه حقوق جزا و جرم شناسی، دانشکده حقوق، دانشکدگان فارابی، دانشگاه تهران، قم، ایران

³ استادیار گروه حقوق، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آیت الله بروجردی (ره)، بروجرد، ایران

10.22034/cild.2026.23400.1204

چکیده

یکی از راهبردهای رژیم صهیونیستی برای رخنه در حاکمیت و سطوح مختلف جامعه و سپس ضربه زدن به نظام جمهوری اسلامی ایران، استفاده از شبکه‌های عوامل نفوذی و جاسوسان و جلب همکاری افراد با انگیزه‌های مختلف مالی و مهاجرتی و غیر آن است که نقش مخرّب آن بیش از پیش در جنگ 12 روزه رژیم صهیونیستی علیه ایران آشکار گردید. قانون‌گذار برای مقابله با تهدید ناشی از اقدامات جاسوسان و افرادی که در عملیات‌های خرابکارانه با رژیم همکاری می‌کنند، در مورخ 06/07/1404 قانون «تشدید مجازات جاسوسی و همکاری با رژیم صهیونیستی و کشورهای متخاصم علیه امنیت و منافع ملی» را به تصویب رساند. با این حال، علی‌رغم تصویب این قانون، نقش‌آفرینی جاسوسان و عوامل نفوذی و اجیرشده رژیم در دی‌ماه 1404 موجب شد که اعتراضات مسالمت-آمیز نسبت به اوضاع اقتصادی کشور، خیلی زود به اغتشاش تبدیل شود و در نتیجه، خسارات جانی و مالی زیادی به بارآید. مقاله حاضر با اتخاذ روش توصیفی تحلیلی، به تحقیق در این باره پرداخته، به این نتیجه رسیده است که قانون‌گذار کوشش کرده تا بسیاری از ایرادها و اشکال‌های مقررات قبلی را برطرف نماید. از این رو، استمرار فعالیت جاسوسان و همکاری کنندگان با رژیم معلول فقدان یا ضعف سیاست کیفری متناسب نیست. در نتیجه، پیشگیری مؤثر از تکرار حوادث دیماه 1404، علاوه بر لزوم افزایش آگاهی مردم از محتوای قانون مذکور، مستلزم ساماندهی بستر و حمایت از اعتراضات مسالمت‌آمیز، و همچنین، مستلزم تقویت نظارت مؤثر و تدابیر کارآمد در زمینه پیشگیری غیرکیفری از جاسوسی و نفوذ و فعالیت‌های مجرمانه مرتبط است.

کلیدواژه‌ها