امکان سنجی جایگزینی اهداء عضو بدل از مجازات سالب حیات یا قطع عضو

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

مدرس حوزه و دانشگاه-پژوهشگر مرکز تحقیقات فقهی حقوقی قوه قضائیه

10.22034/ils.2024.18684.1115

چکیده

یکی از موضوعاتی که در خصوص محکومان به مجازات سالب حیات مطرح می شود، موضوع اجرای مجازات ازطریق جایگزینی اعدام به اهداء و انتقال عضو می باشد. قطع عضو یک انسان زنده به منظور پیوند به بدن انسان دیگر، دارای سه فرض است که در دو فرض آن تزاحم بین اضرار به نفس و نجات جان بیمار، قابل تصور است، به این دلیل که عضوی از اعضای بدن انسان زنده‌ای جهت پیوند به دیگری برداشته می‌شود یا از اعضای حیاتی انسان است که اهدای آن موجب مرگ اهداکننده می‌شود، یا از اعضای غیرحیاتی است و با اهدای آن، اهداکننده نمی‌میرد، لکن در روند و ادامه زندگی، مواجه با مشکلاتی می‌شود. روش تحقیق در این نوشتار توصیفی تحلیلی با استفاده از منابع کتابخانه ای بوده و یافته پژوهش این که فرایند جایگزینی مجازات های سالب حیات از طریق اهدا یا فروش عضو با مشکلات عدیده ای رو به رو می باشد و مقامات محترم قضایی باید براساس ماده۴۰ آیین نامه نحوه اجرای احکام حدود، سلب حیات ... مصوب 1398، اگر به هر دلیلی بخواهند به غیر از روش‌های مذکور حکم کنند در دایره طرق خاصی که در تراث فقهی وجود دارد باید اصدار رأی نمایند؛ زیرا قصاص نفس یا اعدام باید به شیوه‌های متعارف اجرا گردد. در نتیجه تعیین نحوه مجازات سالب حیات به طریقی که امکان اجابت درخواست محکومین در اهدای عضو فراهم گردددر شرایط فعلی مجوز قانونی صریحی نداشته و از جهت شرعی نیز اختلاف دیدگاه وجود دارد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Feasibility of replacing organ donation instead of death penalty or amputation

نویسنده [English]

  • mohammad taqi tabarsa
Director of Law Department
چکیده [English]

یکی از موضوعاتی که در خصوص محکومان به مجازات سالب حیات مطرح می شود، موضوع اجرای مجازات ازطریق جایگزینی اعدام به اهداء و انتقال عضو می باشد. قطع عضو یک انسان زنده به منظور پیوند به بدن انسان دیگر، دارای سه فرض است که در دو فرض آن تزاحم بین اضرار به نفس و نجات جان بیمار، قابل تصور است، به این دلیل که عضوی از اعضای بدن انسان زنده‌ای جهت پیوند به دیگری برداشته می‌شود یا از اعضای حیاتی انسان است که اهدای آن موجب مرگ اهداکننده می‌شود، یا از اعضای غیرحیاتی است و با اهدای آن، اهداکننده نمی‌میرد، لکن در روند و ادامه زندگی، مواجه با مشکلاتی می‌شود. روش تحقیق در این نوشتار توصیفی تحلیلی با استفاده از منابع کتابخانه ای بوده و یافته پژوهش این که فرایند جایگزینی مجازات های سالب حیات از طریق اهدا یا فروش عضو با مشکلات عدیده ای رو به رو می باشد و مقامات محترم قضایی باید براساس ماده۴۰ آیین نامه نحوه اجرای احکام حدود، سلب حیات ... مصوب 1398، اگر به هر دلیلی بخواهند به غیر از روش‌های مذکور حکم کنند در دایره طرق خاصی که در تراث فقهی وجود دارد باید اصدار رأی نمایند؛ زیرا قصاص نفس یا اعدام باید به شیوه‌های متعارف اجرا گردد. در نتیجه تعیین نحوه مجازات سالب حیات به طریقی که امکان اجابت درخواست محکومین در اهدای عضو فراهم گردددر شرایط فعلی مجوز قانونی صریحی نداشته و از جهت شرعی نیز اختلاف دیدگاه وجود دارد.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Organ donation
  • retribution
  • execution
  • capital punishment
  • amputation