نقدی بر موانع قانونی پیشگیری از شکل‌گیری و تولد جنین ناقص

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشیارگروه مسائل فقهی وحقوقی، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، پژوهشکده فقه و حقوق، قم، ایران

چکیده

یکی از راهکارهای جلوگیری از افزایش سقط جنین، اقدامات پیشگیرانه در شکل‌گیری جنین یا اقدام به غربالگری برای پی بردن به بیماری و ناهنجاری‌های جنینی است. سیاست‌های حاکم بر تدوین قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت (مصوب 24 مهر 1400)، حکایت از آن دارد که افزایش جمعیت بر مصلحت سنجی‌های فردی خانواده‌ها تقدم دارد و با همین رویکرد محدودیت‌های فراوانی را در پیشگیری از بارداری و استفاده از غربالگری در پیش گرفته است. این سیاست گرچه به ظاهر با سیاست‌های افزایش جمعیت همسوست، زمینه ساز سقط‌های غیر قانونی یا تولد فرزندان ناقص یا محروم از تربیت و رشد مناسب در جامعه خواهد بود که ضررهایی به مراتب بیش از پیری و کاهش جمعیت را بر جامعه تحمیل خواهد کرد. راه حل، اصلاح قانون با جامع‌نگری و هدف‌گذاری جامعه سالم است نه سخت‌گیری ظاهری در پیشگیری از بارداری و تلاش در ناشناخته ماندن جنین‌های ناقص در دوران بارداری.

کلیدواژه ها: سقط جنین، جوانی جمعیت، ‌‌عقیم‌سازی‌‌، پیشگیری از بارداری، حق بر سلامت

کلیدواژه‌ها

موضوعات


اظهارنظر شورای نگهبان در خصوص طرح جوانی جمعیت و حمایت از خانواده طی نامه شماره 2704/102 به تاریخ 9/5/1400. در دسترس در:
ایزانلو، محسن؛ و زهره افشار قوچانی. (1390 هـ.ش). «مسئولیت ناشی از صدمه به حق ‌‌عقیم‌سازی و سقط جنین معلول». فصلنامه حقوق پزشکی. ش 18.
پژوهشکده شورای نگهبان، اظهارنظر مجمع مشورتی حقوقی در خصوص طرح جوانی جمعیت و حمایت از خانواده، 3/2/1400‌‌، ص 79 و 80. قابل دریافت از:
تبریزی، جواد. (1385 هـ.ش). استفتائات. قم: سرور.
رحمانی، هادی؛ و دیگران. (1400 هـ.ش). «کرسی بررسی حقوقی محدودیت و ممنوعیت غربالگری در طرح جوانی جمعیت و حمایت از خانواده». با ارائه دکتر هادی رحمانی و نقد آقایان دکتر حمیدرضا خرم خورشید، دکتر محمد روشن، دکتر محسن ملک‌افضلی اردکانی و دکتر مصطفی مظفری. در دسترس در:
سبحانی‌‌، جعفر. (1389 هـ.ش)‌. استفتائات. قم: مؤسسه امام صادق علیه السلام.
صافی، لطف‌‌الله. (1385 هـ.ش). جامع الأحکام‌. قم: دفتر تنظیم و نشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی صافی گلپایگانی.
گلپایگانی، سیدمحمدرضا‌.‌ (1414 هـ). مجمع المسائل. قم: دارالقرآن الکریم.
مجتهدی، هاشم. (1400 هـ.ش). «‌‌عقیم‌سازی در فقه شیعه و مذاهب اربعه». فصلنامه علمی تخصصی فقه و حقوق معاصر. ش 18.
مکارم شیرازی، ناصر. (1427 هـ). استفتائات. قم‌‌: مدرسة الإمام علی بن ابی‌طالب (ع).
منتظری، حسینعلی. (1384 هـ.ش). استفتائات. تهران: نشر سایه.
موسوی خمینی‌، روح‌الله. (1392 هـ.ش). استفتائات. تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره).
موسوی خمینی‌، روح‌الله؛ و دیگران. (1381 هـ.ش). توضیح المسائل (امام و مراجع). قم: جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
موسوی خوئی، سیدابوالقاسم؛ و جواد بن علی تبریزی. (1427 هـ). فقه الأعذار الشرعیة و المسائل الطبیة. قم: دارالصدیقة الشهیدة (س).
نظرات استدلالی شورای نگهبان در خصوص مصوبات مجلس شورای اسلامی (طرح جوانی جمعیت و حمایت از خانواده). [بی‌تا]. در دسترس در:
نوری همدانی، حسین. (1388 هـ.ش). هزارویک مسئله. قم: مهدی موعود (عج).