The Condition of Maturity in Criminal Liability: A Jurisprudential, Legal, and Medical Analysis and Its Implications in Iranian Criminal Law

Document Type : Original Article

Authors

1 Assistant Professor, Department of Law, Islamic Azad University, Science and Research Branch, Tehran, Iran

2 PhD in Criminal Law and Criminology; Head of the Institute for Islamic Studies of Law and Justice, Judicial Research Institute, Tehran, Iran

3 PhD Graduate in Criminal Law and Criminology, University of Justice, Tehran, Iran

Abstract

A fundamental question regarding the conditions for establishing criminal liability is whether, alongside the conventional prerequisites—reason (ʿaql), puberty (bulūgh), free will, and knowledge—maturity (rushd) can also be introduced as an additional condition. This discussion is particularly important and has notable practical implications because, logically speaking, a substantive distinction must be drawn between reason, puberty, and maturity, even though these three terms are often used interchangeably by the general public, and sometimes even in technical contexts. Recognizing maturity as a condition for criminal liability alongside the other four can establish liability in a more effective and equitable manner, thereby giving fuller expression to judicial justice. Although the legislator has referred to the concept of maturity in certain provisions—including Article 91 of the Islamic Penal Code (2013)—the Iranian criminal justice system has not adopted an explicit or clear position on recognizing maturity as a prerequisite for criminal liability. Using a descriptive‑analytical method and drawing on library sources, this article examines the jurisprudential, legal, and medical dimensions of maturity, assesses its status as a condition for criminal liability, and analyzes Iranian criminal law’s approach to this issue in light of the conceptual and thematic interpretation of Article 91. The study concludes that while Article 91 of the 2013 Islamic Penal Code rightly acknowledges the importance of maturity and intellectual perfection in the person who committed the offense—and seems to consider their verification as an essential condition for conviction—it does not, on the other hand, treat the lack of maturity or intellectual perfection as grounds for absolving the offender of criminal liability or punishment.

Keywords

Main Subjects


ابراهمسن، دیوید. (1371 هـ.ش). روان‌شناسی کیفری. ترجمه: پرویز صانعی. ج 2. چ 3. تهران: انتشارات گنج دانش.
اردبیلی، محمدعلی. (1394 هـ.ش). حقوق جزای عمومی. ج 2. چ 36. تهران: نشر میزان.
آنسل، مارک. (1390 هـ.ش). دفاع اجتماعی. ترجمه: محمد آشوری و علی‌حسین نجفی ابرندآبادی. چ 6. تهران: نشر میزان.
پوربهزاد، ابراهیم؛ و سعید شهبازی. (1400 هـ.ش). «سه‌گانه فقه، حقوق و پزشکی قانونی در احراز رشد جزایی اطفال و نوجوانان». مجموعه مقالات اولین کنفرانس ملی مطالعات کاربردی در فرآیندهای تعلیم و تربیت. تهران: [بی‌نا].
جبعی عاملی، زین‌الدین. (1374 هـ.ش). تمهید القواعد. قم: مکتب الاعلام الاسلامی.
الحصری، احمد. (1407 هـ). نظریه الحکم و مصادر التشریع فی اصول الفقه الاسلامی. بیروت: دارالکتب العربی.
حمیدخانی، مجید. (1384 هـ.ش). «اصلاح و تربیت بزهکاران در حقوق کیفری ایران». پایان‌نامه کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرم‌شناسی. دانشگاه شهید بهشتی.
خواجه‌نوری، یاسمن. (1390 هـ.ش). «حقوق کیفری اطفال و جهانی‌شدن». رساله دکتری حقوق کیفری و جرم‌شناسی. دانشگاه شهید بهشتی.
دالکی، شهره؛ الهه ذاکری‌نیا؛ و سعید غلامزاده. (1396 هـ.ش). «مقایسه میزان هوش عقلانی، هوش هیجانی و مؤلفه تنظیم هیجان در افراد مجرم و غیرمجرم زیر 18 سال متقاضی حکم رشد در اداره کل پزشکی قانونی استان فارس در سال 1394». مجله پزشکی قانونی ایران. دوره 23. ش 81.
درویشی اکرمی، سهیلا. (1390 هـ.ش). «نظام پاسخ‌ها به بزهکاری اطفال در حقوق ایران و اسناد سازمان ملل». پایان‌نامه کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرم‌شناسی. دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی.
رمزدان، حسین. (1392 هـ.ش). «ماهیت اعمال مجرمانه و مسئولیت کیفری اشخاص دارای نقیصه عقلی». دوفصلنامه دانش و پژوهش حقوقی. دوره 1. ش 3.
شامبیاتی، هوشنگ. (1389 هـ.ش). بزهکاری اطفال و نوجوانان. چ 2. تهران: انتشارات مجد.
شاملو، باقر. (1399 هـ.ش). حقوق کیفری و اطفال. چ 4. تهران: انتشارات میزان.
شعاری‌نژاد، علی‌اکبر. (1399 هـ.ش). روان‌شناسی رشد. چ 3. تهران: انتشارات اطلاعات.
صانعی، پرویز. (1398 هـ.ش).‌ حقوق جزای عمومی.‌ ج 1. چ 16.‌ تهران: انتشارات گنج دانش.
طهماسبی، جواد. (1404 هـ.ش). «رشد کیفری؛ نگاهی تحلیلی به ماده 9۱ قانون مجازات اسلامی مصوب1392». فصلنامه دیدگاه‌های حقوقی قضایی. دوره 30. ش 10.
عباچی،‌ مریم. (1399 هـ.ش). حقوق کیفری اطفال در اسناد سازمان ملل متحد. چ 11. تهران: انتشارات مجد.
غلامی، حسین. (1392 هـ.ش). «الگوها یا گونه‌های عدالت کیفری اطفال». آموزه‌های حقوق کیفری. ش 6. دانشگاه علوم اسلامی رضوی.
غلامی، حسین. (1395 هـ.ش). عدالت کیفری اطفال در سیاست جنایی سازمان ملل متحد. چ 1. تهران: نشر میزان.
کلارکسون، سی.ام.وی. (1374 هـ.ش). تحلیل مبانی حقوق جزا. ترجمه: حسین میرمحمد صادقی. چ 2. تهران: انتشارات جهاد دانشگاهی.
کلانتری، کیومرث؛ حسین زارعیان چناری؛ و حسین صدر جنتی. (1396 هـ.ش). «نقد و بررسی عنصر شبهه راجع به جرایم اطفال و نوجوانان». فصلنامه قضاوت. ش 92.
محقق حلی، جعفر بن حسن. (1389 هـ.ش). شرایع الاسلام. ج 3. تهران: منشور اعلمی.
محمدی، قاسم. (1383 هـ.ش). «رشد عقلانی و حقوق جنایی». فصلنامه پژوهشی دانشگاه امام صادق (ع). ش 24.
موذن‌زادگان، حسنعلی. (1390 هـ.ش). «بزهکاری اطفال». جزوه درسی دوره کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرم‌شناسی. دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی. نیمسال اول تحصیلی.
موسوی بجنوردی، سیدمحمد. (1388 هـ.ش). «بررسی مفهوم و معیار کودکی در تفکر اسلامی و قوانین ایران برای بهره‌مندی از حقوق مربوطه کودک». مجموعه مقالات حقوق کودک، کرسی حقوق بشر، صلح و دموکراسی دانشگاه شهید بهشتی. چ 1. تهران: دانشگاه شهید بهشتی.
موسوی خمینی، سیدروح‌الله. (1363 هـ.ش). تحریر الوسیله. ج 1. چ 26. قم: مؤسسه مطبوعاتی اسماعیلیان.
میرسعیدی، سیدمنصور. (1401 هـ.ش). مسئولیت کیفری. ج 1. چ 3. تهران: انتشارات میزان.
میرسعیدی، منصور. (1383 هـ.ش). مسئولیت کیفری(قلمرو و ارکان). چ 6. تهران: نشر میزان.
نجفی ابرندآبادی، علی حسین. (1376 هـ.ش). «اطفال در معرض خطر». ماهنامه قضاوت. ش 45.
نجفی‌نژاد، محسن. (1399 هـ.ش). «احراز رشد و کمال عقل از لحاظ تئوری و رویۀ قضایی در حقوق کیفری ایران». پایان‌نامه کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرم‌شناسی. دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی.
نوربها، رضا. (1381 هـ.ش). زمینه جرم‌شناسی. چ 9. تهران: انتشارات گنج دانش.
نیازپور، امیرحسن. (1395 هـ.ش). عدالت کیفری کودکان و نوجوانان. چ 4. تهران: نشر میزان.