Islamic Criminal Policy toward Grand Economic Crimes, with Emphasis on the Principle of Corruption on Earth (Ifsad fi'l-Ard)

Document Type : Original Article

Authors

1 PhD Candidate in Criminal Law, Razavi University of Mashhad, Mashhad, Iran

2 Assistant Professor, Department of Law, Razavi University of Mashhad, Mashhad, Iran

Abstract

Grand economic crimes represent one of the fundamental challenges facing societies in recent years, leaving profound effects on economic stability, social justice, and public trust. The proliferation of behaviors such as embezzlement, usury (riba), hoarding (ihtikar), money laundering, and the misuse of public resources not only undermines financial structures but also erodes moral and social foundations, underscoring the necessity of formulating efficient, preventive criminal policies. Drawing on jurisprudential, ethical, and justice-oriented foundations, the Islamic legal system offers a comprehensive framework for criminalizing and confronting economic corruption—a framework grounded in principles such as the prohibition of consuming wealth unlawfully (akl al-mal bi'l-batil), the prohibition of usury and hoarding, the rule of “no harm” (la darar), the prohibition of aiding in sin (i’anah ala al-ithm), corruption on earth (ifsad fi’l-ard), and proportionality between crime and punishment.
Despite the breadth of available sources, Islamic criminal policy in the domain of grand economic crimes has yet to be systematically articulated. Through an analysis of jurisprudential foundations and a review of relevant verses—particularly verses 32–33 of Surah al-Ma’idah and 191–193 of Surah al-Baqarah—this study demonstrates that grand economic crimes, owing to their structural consequences, their threat to public financial security, their erosion of social trust, and their interference with the equilibrium of the economic system, constitute clear instances of corruption on earth and, in certain cases, rise to the level of fitnah (sedition/discord). Petty economic crimes, by contrast, are limited, unorganized acts that pose no threat to the macroeconomic foundations of society, and the appropriate criminal response to them is correspondingly proportionate and limited.
The findings indicate that Islamic criminal policy toward grand economic crimes rests on prevention, public oversight, the preservation of social interests, the safeguarding of the public treasury (bayt al-mal), and, where necessary, the imposition of severe punishments such as extensive confiscation, exile, or even hadd punishments. This study shows that the framework of Islamic jurisprudence can offer a comprehensive and effective model for legislation and criminal policymaking within the economic system of the Islamic Republic of Iran.

Keywords

Main Subjects

References

قرآن کریم
ابن‌ادریس الحلی، محمد بن احمد. (1410 هـ). السرائر الحاوی لتحریر الفتاوی. قم: مؤسسة النشر الإسلامی.
ابن‌زهره حلبی، حمزة بن علی. (1417 هـ). غنیة النزوع الی علمَی الأصول و الفروع. تحقیق: ابراهیم بهادری. قم: مؤسسة الإمام الصادق (ع).
ابن‌سعید حلی، یحیی بن احمد. (1405 هـ). الجامع للشرائع. زیرنظر جعفر سبحانی. قم: مؤسسۀ سیدالشهداء (ع).
ابوالصلاح حلبی، تقی بن نجم. [بی‌تا]. الکافی فی الفقه. تحقیق: رضا استادی. اصفهان: مکتبة أمیرالمؤمنین (ع).
احمد انور،‌ سمیر نعیم. (2000 م). الفساد‌ و الجرایم الاقتصادیه فی مصر المصریه العربیه. [بی‌جا]: [بی‌نا].
استانلی فیشر، دیوید بگ‌؛ و رودیگر دورنیوش. (1385 هـ.ش). علم اقتصاد (اقتصاد کلان). مترجم: محمدحسین ‌تیزهوش. تهران: جنگل.
تبریزی، جواد بن علی. (1417 هـ). أسس الحدود و التعزیرات. قم: دفتر مؤلف.
جمعی از نویسندگان. [بی‌تا]. مجله «فقه‌اهل بیت (ع)». قم: مؤسسه دائرة‌المعارف فقه اسلامی بر مذهب اهل‌بیت (ع).
حر عاملی، محمد بن حسن. (1409 هـ). وسائل الشیعة (تفصیل وسائل الشریعة إلی تحصیل مسائل الشریعة). قم: مؤسسة آل‌البیت (ع) لإحیاء التراث.
حسینی شیرازی، سیدمحمد. (1400 هـ). تقریب القرآن. بیروت: موسوعة الوفاء.
حسینی شیرازی، سیدمحمد. (1409 هـ). الفقه. بیروت: دارالعلم.
خمینی، سیدروح‌الله. (1363 هـ.ش). تحریر الوسیلة. قم: مؤسسۀ تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره).
الزحیلی الدمشقی، وهبة بن مصطفی. (1418 هـ). الفقه الإسلامی و أدلته. دمشق: دارالفکر.
زراعت، عباس. (1391 هـ.ش). حقوق کیفری اقتصادی. تهران: جنگل.
زمانی، علی‌اکبر. (1388 هـ.ش). «در‌آمدی بر ابعاد مفاسد و جرایم اقتصادی و پیامدهای آن بر امنیت ملی». کارآگاه. ش 7.
سالم الحاج، ساسی. (2005 م). عقوبة الاعدام بین الابقاء و الالغاء. [بی‌جا]: دارالکتاب الجدید.
شیخ طوسی، محمد بن حسن. (1375 هـ). الاقتصاد الهادی إلی طریق الرشاد. تهران: کتابخانه جامع چهلستون.
شیخ طوسی، محمد بن حسن‏. (1387 هـ). المبسوط فی فقه الإمامیة. تحقیق: محمدباقر بهبودی و سیدمحمدتقی کشفی. تهران: المکتبة المرتضویة.
صانعی، یوسف. (1384 هـ.ش). استفتائات قضایی. تهران: نشر میزان.
طباطبایی، سید علی بن محمدعلی. (1412 هـ). ریاض المسائل فی بیان الأحکام بالدلائل. قم: مؤسسة النشر الإسلامی.
طباطبایی، سیدمحمدحسین. (1417 هـ). المیزان فی تفسیر القرآن. قم: مؤسسة النشر الإسلامی.
عاملی (شهید اول)، محمد بن جمال‌الدین. [بی‌تا]. القواعد و الفوائد. تحقیق: سیدعبدالهادی حکیم. قم: کتاب‌فروشی مفید.
عاملی (شیخ بهایی)، محمد بن حسین. (1429 هـ). جامع عباسی. قم: مؤسسة النشر الإسلامی.
علامه حلی، حسن بن یوسف. (1420 هـ). تحریر الأحکام الشرعیة علی مذهب الإمامیة. تحقیق: ابراهیم بهادری. قم: مؤسسة الإمام الصادق (ع).
فاضل لنکرانی، محمد. (1422 هـ). تفصیل الشریعة فی شرح تحریر الوسیلة - الخمس و الأنفال. تصحیح: حسین واثقی و دیگران. قم: مرکز فقهی ائمه اطهار (ع).
فیض کاشانی، محمدمحسن بن مرتضی. (1415 هـ). تفسیر الصافی. تحقیق: حسین اعلمی. تهران: مکتبة الصدر.
قانون الجرائم الاقتصادیة الأردنی، ماده 3، قانون الجرائم الاقتصادیة وتعدیلاته رقم 11 لسنة 1993، الصادر فی الجریدة الرسمیة رقم 3891 بتاریخ 17/04/1993.
قانون مجازات اخلالگران در نظام اقتصادی کشور، مصوب 1369، ماده اول.
قرطبی، محمد بن احمد. (1422 هـ). الجامع لاحکام القرآن. بیروت: داراحیاء التراث العربی.
قمی، علی بن ابراهیم. (1404 هـ). تفسیر القمی. تحقیق: سیدطیب موسوی جزایری. قم: دارالکتاب الإسلامی.
گلپایگانی، محمدباقر. (1414 هـ). الدر المنضود فی أحکام الحدود. قم: دارالقرآن الکریم.
مجلسی، محمدباقر. [بی‌تا]. حدود و قصاص و دیات. تحقیق: علی فاضل. تهران: مؤسسه نشر آثار اسلامی.
محتشم دولتشاهی، طهماسب. (1387 هـ.ش). مبانی علم اقتصاد، اقتصاد خرد، اقتصاد کلان. تهران: خجسته.
محقق حلی، جعفر بن حسن. (1408 هـ). شرائع الإسلام فی مسائل الحلال و الحرام. تحقیق: عبدالحسین محمدعلی بقال. قم: اسماعیلیان.
محقق کرکی، علی بن حسین. (1414 هـ). جامع المقاصد فی شرح القواعد. قم: مؤسسة آل‌البیت (ع) لإحیاء التراث.
مصطفوی، حسن بن عبدالرحیم. (1416 هـ). التحقیق فی کلمات القرآن الکریم. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
مقدس اردبیلی، احمد بن محمد. (1405 هـ). مجمع الفائدة و البرهان فی شرح إرشاد الأذهان. تصحیح: آقامجتبی عراقی و دیگران. قم: مؤسسة النشر الإسلامی.
مقدس اردبیلی، احمد بن محمد. [بی‌تا]. زبدة البیان فی احکام القرآن. تحقیق: محمد باقر بهبودی. تهران: المکتبة المرتضویة.
منتظری‌ نجف‌آبادی، حسین‌علی بن علی. [بی‌تا]. رساله استفتاءات. قم: [بی‌نا].
مهرگان، نادر. (1384 هـ.ش). اقتصاد کلان. تهران: نورعلم.
موسوی خویی، سیدابوالقاسم. (1395 هـ). مبانی تکملة منهاج الصالحین. نجف: مکتبة الآداب.
مؤمن قمی سبزواری، علی. (1421 هـ). جامع الخلاف و الوفاق بین الإمامیة و بین أئمة العراق و الحجاز. تحقیق: حسین حسنی بیرجندی. قم: زمینه‌سازان ظهور امام عصر (ع).
مؤمن قمی، محمد. (1415 هـ). کلمات سدیدة فی مسائل جدیدة. قم: دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
نجفی ابرندآبادی، علی حسین. (1384 هـ.ش). تقریرات درس جرم‌شناسی، بزهکاری اقتصادی. تهران: دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی.
نجفی، محمدحسن. (1404 هـ). جواهر الکلام فی شرح شرائع الإسلام. تحقیق: عباس قوچانی و علی آخوندی. بیروت: دارإحیاء التراث العربی.
هاشمی شاهرودی، سیدمحمود. (1376 هـ.ش). «محارب کیست؟ محاربه چیست؟». فقه اهل‌بیت. س 3. ش 11 – 12.
هاشمی شاهرودی، سیدمحمود. (1417 هـ). مقالات فقهیة. بیروت: مرکز الغدیر للدراسات الإسلامیة.
هاشمی شاهرودی، سیدمحمود. (1419 هـ). بایسته‌های فقه جزا. تهران: نشر میزان.
هاشمی شاهرودی، سیدمحمود. (1423 هـ). قراءات فقهیة معاصرة. قم: مؤسسه دائرة‌المعارف فقه اسلامی بر مذهب اهل‌بیت (ع).
یزدی، محمد. (1374 هـ.ش). فقه القرآن. قم: اسماعیلیان.
Principles in Action, Upper Saddle River, New Jersey 07458: Pearson Prentice Hall, p 57.

Files

Share

How to cite

Statistics