THE LEGAL PERSONALITY OF THE MEMBER OF PARLIAMENT

Document Type : Original Article

Authors

1 Assistant Professor, Department of Islamic Jurisprudence and Law, Farabi College, University of Tehran, Qom, Iran

2 M.A. Student, Department of Islamic Jurisprudence and Law, Farabi College, University of Tehran, Qom, Iran

Abstract

Using a descriptive-analytical method and library-based sources, this study examines the possibility of a legal personality for the member of parliament and its legitimacy within Islamic jurisprudence and Iranian law. The central question is whether a member of parliament, distinct from their natural personhood, also possesses an independent legal personality. The narration of Imam al-Hadi (peace be upon him), which separates the rights and duties pertaining to the office of Imamate from the rights and duties of the Imam's natural person, demonstrates, first, that a natural person can possess a legal personality, and second, that this legal personality carries legitimacy. Furthermore, the granting of parliamentary immunity to members of parliament “solely in connection with the performance of representative duties,” in accordance with Article 86 of the Constitution, along with the Law on Monitoring the Conduct of Representatives—which provides a special mechanism for addressing violations committed by representatives “within the scope of their representative duties”—indicates that rights and duties are allocated to the position of representation independently of the representative's natural personhood. Drawing on jurisprudential foundations, this study demonstrates that, according to the established rational conduct of reasonable persons (sirah irtikaziyyah), there is no obstacle to granting legal personality to a natural person holding an office, and that where the grounds for granting legal personality exist in that office-holder, the individual holding the office thereby acquires legal personality as well. The existence of such grounds in the case of the member of parliament is likewise established through the elimination of particularity (ilgha' al-khususiyyah) and the refinement of the underlying rationale (tanqih al-manat) from the office of Imamate as presented in the narration of Imam al-Hadi (peace be upon him). Through an examination of the foundations of legal personality across different legal systems, the study clarifies the foundation governing the Iranian legal system and confirms the conformity of the legal personality of the member of parliament with it, thereby establishing that the legal personality of the member of parliament is both legitimate and lawful.

Keywords

Main Subjects


ابن‌بابویه، محمد بن علی. (1413 هـ). من لا یحضره الفقیه. قم: مؤسسه النشر الإسلامی.
اصفهانی، سیدابوالحسن. (۱۴۲۲ هـ). وسیلة النجاة. قم: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره).
امامی، سیدحسن. (۱۳۷۷ هـ.ش). حقوق مدنی. تهران: اسلامیه.
انصاری، محمدرضا. (۱۴۲۹ هـ). العقد النضید: تقریرات خارج فقه آیت‌الله وحید خراسانی. قم: دارالتفسیر.
بحر العلوم، سیدمحمد بن محمد. (۱۴۰۳ هـ). بلغة الفقیه. تهران: منشورات مکتبة الصادق.
بحرانی، یوسف بن احمد. (1405 هـ). الحدائق الناضرة. قم: انتشارات اسلامی جامعۀ مدرّسین.
پاسبان، محمدرضا. (1390 هـ.ش). حقوق شرکت‌های تجارتی. تهران: سمت.
ترحینی عاملی، سیدمحمدحسین. (۱۳۹۲ هـ.ش). الزبدة الفقهیه فی شرح الروضة البهیة. قم: نشر ذوی‌القربی.
جعفر، هیثم عبدالزهره. (۲۰۱۶ م). «مناسبات حکم و موضوع و اخواتها». مجله کلیة الفقه. دوره ۲. ش ۲۳. ص ۱ - ۳۰.
جعفری لنگرودی، محمدجعفر. (1378 هـ.ش). مبسوط در ترمینولوژی حقوق. تهران: گنج دانش.
جعفری لنگرودی، محمدجعفر. (1392 هـ.ش). تأثیر اراده در حقوق مدنی. تهران: گنج دانش.
جعفری ‌لنگرودی، محمدجعفر. (1398 هـ.ش). فلسفه حقوق مدنی: عناصر عمومی قرارداد. تهران: گنج دانش.
جعفری لنگرودی، محمدجعفر. (۱۳۹۹ هـ.ش). فلسفه اعلی در علم حقوق. تهران: گنج دانش.
جمعی از پژوهشگران. (1426 هـ). فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل‌بیت. قم: مؤسسه دائرة‌المعارف فقه اسلامی.
حر عاملی، محمد بن حسن. (1412 هـ). وسائل الشیعة إلی تحصیل مسائل الشریعة. قم: مؤسسه آل‌البیت لإحیاء التراث.
حسینی حائری، سیدکاظم. (۱۳۷۹ هـ.ش). فقه العقود. قم: مجمع الفکر الاسلامی.
حکیم، سیدمحمدتقی. (1979 م). الأصول العامة للفقه المقارن. بیروت: مؤسسه آل‌البیت.
حلی، حسن بن یوسف. (۱۴۱۳ هـ). قواعد الأحکام. قم: مؤسسه نشر اسلامی.
دهخدا، علی‌اکبر. (1373 هـ.ش). لغت‌نامه. تهران: دانشگاه تهران.
ساکت، محمدحسین. (1386 هـ.ش). شخصیت و اهلیت در حقوق مدنی. تهران: انتشارات جنگل.
سبحانی، جعفر. (1423 هـ). الإنصاف فی مسائل دام فیها الخلاف. قم: مؤسسه امام صادق (ع).
سیستانی، سیدمحمدرضا. (1437 هـ). بحوث فی شرح مناسک الحج. بیروت: دارالمؤرّخ العربی.
شاهرودی، سیدمحمود. (1402 هـ). کتاب الحج. قم: انصاریان.
شهید ثانی، زین‌الدین بن علی. (۱۴۱۳ هـ). مسالک الأفهام إلی تنقیح شرائع الإسلام. قم: مؤسسه معارف اسلامی.
شهیدی، مهدی. (۱۳۹۶ هـ.ش). حقوق مدنی: تشکیل قراردادها و تعهدات. تهران: انتشارات مجد.
صدر، سیدمحمدباقر. (1426 هـ). بحوث فی علم الأصول (تقریرات سیدمحمود هاشمی شاهرودی). قم: مؤسسه دائرهالمعارف فقه اسلامی.
صفار، محمدجواد. (1373 هـ.ش). شخصیت حقوقی. تهران: انتشارات دانا.
صفایی، سیدحسین. (1394 هـ.ش). حقوق مدنی: اشخاص و محجورین. تهران: سمت.
صقری، محمد. (1401 هـ.ش). دوره جدید حقوق بازرگانی: شرکت‌ها. تهران: انتشارات مجد.
طباطبایی حصاری، نسرین؛ و سروش صفی‌زاده. (1400 هـ.ش). نظام ثبت شرکت‌های تجاری در آینه حق دسترسی به اطلاعات. تهران: دانشگاه تهران.
طباطبایی مؤتمنی، منوچهر. (1381 هـ.ش). «شخصیت حقوقی»، در: تحولات حقوق خصوصی (مجموعه مقالات). تهران: دانشگاه تهران.
طوسی، محمد بن حسن. (۱۴۰۰ هـ). النهایه فی مجرد الفقه والفتاوی. بیروت: دارالکتاب العربی.
طوسی، محمد بن حسن. (۱۴۰۷ هـ). الخلاف. قم: مؤسسه النشر الاسلامی.
عاملی، سیدجواد. (1419 هـ). مفتاح الکرامة. قم: انتشارات اسلامی جامعه مدرّسین.
عیسایی‌تفرشی، محمد. (1400 هـ.ش). مباحثی تحلیلی از حقوق شرکت‌های تجاری. تهران: دانشگاه تربیت مدرس.
فاضل لنکرانی، محمد. (1418 هـ). تفصیل الشریعة - کتاب الحج. بیروت: دارالتعارف.
فراهیدی، خلیل بن احمد. (۱۴۱۰ هـ). العین. قم: منشورات الهجره.
کلینی، محمد بن یعقوب. (1407 هـ). الکافی. تهران: دارالکتب الإسلامیة.
کوه کمری، محمد. (1409 هـ). کتاب البیع. قم: انتشارات اسلامی جامعه مدرّسین.
لجنة الفقه المعاصر. (1445 هـ). الشخص الاعتباری، دفتر فقه معاصر. قم: [بی‌نا].
مجاهد، افشین. (۱۴۰۱ هـ.ش). «مطالعه تطبیقی شخصیت حقوقی شرکت‌ها در حقوق ایران و انگلیس». مجله دستاوردهای نوین در مطالعات علوم انسانی. دوره ۵. ش ۴۹.
محقق حلی، جعفر بن حسن. (۱۴۲۳ هـ). معارج الأصول. لندن: مؤسسه امام علی (ع).
محقق داماد، سیدمحمد. (1401 هـ). کتاب الحج. قم: مهر.
مراغی، میرعبدالفتّاح. (1417 هـ). العناوین الفقهیة. قم: انتشارات اسلامی جامعه مدرّسین.
مظفر، محمدرضا. (1370 هـ.ش). اصول الفقه. قم: دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم.
مؤتمنی طباطبایی، منوچهر. (1402 هـ.ش). حقوق اداری. تهران: سمت.
موسوی خمینی، سیدروح‌الله. (1418 هـ الف). کتاب البیع. تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره).
موسوی خمینی، سیدروح‌الله. (1418 هـ ب). الاجتهاد والتقلید. تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره).
موسوی خوئی، سیدابوالقاسم. (۱۳۷۷ هـ.ش). مصباح الفقاهه. قم: داوری.
موسوی خوئی، سیدابوالقاسم. (1416 هـ). معتمد العروة الوثقى. قم: لطفی.
موسوی خوئی، سیدابوالقاسم. (۱۴۳۰ هـ). موسوعه الامام الخوئی. قم: مؤسسه احیاء آثار الامام الخوئی.
نجفی خوانساری، موسى بن محمد. (۱۴۱۸ هـ). منیة الطالب فی شرح المکاسب. قم: جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
نجفی، محمدحسن. (۱۳۶۲ هـ.ش). جواهرالکلام فی شرح شرایع الاسلام. بیروت: داراحیاء التراث العربی.
نراقی، احمد بن محمّد. (۱۳۸۸ هـ.ش). مفتاح الأحکام. قم: دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم.
هاشمی، سیدمحمد. (1379 هـ.ش). حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران. تهران: دادگستر.
D’Amato, A., & Chopra, S. K. (1991). Whales: Their emerging right to life. American Journal of International Law, 85 (1), 21–32.
Dewby, J. (1926). The historical background of corporate legal personality. Yale Law Journal, 35 (6), 655–673.
Mark, G. A. (1987). The personification of the business corporation in American law. University of Chicago Law Review, 54 (6), 1441–1472.
Stokes, M. (1986). Company law and legal theory. In W. Twining (Ed.), Legal theory and the common law (pp. 150-170 .Basil Blackwell.